Phishing is een bericht waarmee criminelen zich voordoen als een bekende organisatie of persoon om je te laten klikken, een bijlage te openen of gegevens in te vullen. Het komt per mail, sms, WhatsApp, telefoon en QR-code.
Kenmerken waar je op let
- Haast: 'je account wordt vandaag geblokkeerd', 'betaal binnen 24 uur'.
- Een onverwacht verzoek om in te loggen, een code door te geven, een bijlage te openen of te betalen. Niemand vraagt per mail of telefoon om inloggegevens of codes, wij ook niet.
- Een afzender die net niet klopt: de naam is bekend, het mailadres erachter niet, bijvoorbeeld
administratie@voorbeeld-nl.comin plaats van@voorbeeld.nl. - Een link die ergens anders heen gaat: houd je muis erop en kijk naar het echte adres.
- Een vreemd bijlagetype: een 'factuur' als .zip, .html of .iso is bijna altijd fout.
Voorbeeld: de nepfactuur
Een 'leverancier' mailt een factuur met de mededeling dat het rekeningnummer is gewijzigd; de opmaak is vaak van een echte factuur overgenomen. Controleer of je iets hebt besteld en of het mailadres exact klopt. Een nieuw rekeningnummer controleer je altijd telefonisch via een nummer dat je al had (zie de handleiding over CEO-fraude en factuurfraude).
Voorbeeld: de nep-inlogpagina
Een mail meldt een gedeeld document, een volle mailbox of een verlopend wachtwoord. De link leidt naar een kopie van de inlogpagina van Microsoft 365, maar het adres in de adresbalk is niet login.microsoftonline.com. Alles wat je invult gaat naar de crimineel, soms inclusief je verificatiecode.
Zo controleer je het veilig
- Open de dienst zelf via je browser of app, en bel de afzender via een nummer dat je al kende, niet via het bericht.
- Twijfel je, stuur het bericht dan naar ons door en klik nergens op.
Ook een mail van een echte collega of klant kan phishing zijn als diens mailbox is gekraakt; de spamfilter houdt zulke gerichte berichten vaak niet tegen. Controleer een ongewoon verzoek via een ander kanaal.